Wanneer houdt het op?

En toen... was het.... over...... of ?

Judo is een Levensweg naar idee van de oprichter Kano Jigoro Shihan. Iets dus, dat vorm geeft aan de manier waarop je in het leven staat, hoe je het beleeft, wat je doelstellingen in het leven zijn mee helpt bepalen. Judo heeft invloed op je gedrag, je vermogen tot tolerantie, het verlegt je grenzen wat betreft zelfbeheersing en vergroot je relativiteitsvermogen. Het is het zout in de pap voor je zelfdiscipline en vermogen tot kameraadschap en samenwerking. Kortom: Judo kan een Leven op grootste wijze beïnvloeden! Wat, als dat inééns ophoudt?

Bijvoorbeeld door een zeer ernstige blessure. Een aanrijding of ongeluk, een ziekte die er voor zorgt dat je nooit meer aan judo kunt doen hoe graag je ook zou willen. Wat dan?

Stoppen, ja. Uiteraard. Maar hoe? Houdt het dan op bij een handdruk van de Sensei en een bloemetje met de mededeling "Beterschap" ? Een bezoekje van je judo maten met de beste wensen? Moet dat het dan zijn?

Nee, dat kán en mág niet zo gebeuren! Kán niet, omdat een "Levensweg" zich niet zó simpel laat afstoten. De massale invloed die het judo op je leven heeft gehad laat zich niet zó maar door een ziekte of ongeval terzijde schuiven. Waar het fysiek zal toegeven, zal het psychische ernstig gaan tegenstribbelen. "Cold Turkey" stoppen met judo grenst (voor hen die het tot levensweg geworden is) aan mishandeling. En dáár doen wij judoka niet aan!

Het is dus aan de Sensei om een alternatief pad voor zo'n judoka te banen. Een pad dat tot acceptatie leidt. Dat de vorm van het judo van zo'n judoka wijzigt. En dat is niet simpel. Maar de taak van een Sensei is nooit simpel. Misschien hebben we er daarom nog maar zo weinig. Sensei zijn is moeilijk en continu uitdagend. Het vergt een bewogen en meevoelend mens met grote pedagogische talenten. En die zal hij allemaal nodig hebben om de "verhinderde judoka" te helpen.

Ten eerste door een goed gefaseerde afbouw van diens fysieke judo. Daarvoor zijn altijd mogelijkheden te vinden. Zelfs als dat niet verder gaat dan langs de kant zitten. De factor tijd is daarbij van veel meer belang dan de factor inhoud. Abrupt moeten stoppen met een levenspad veroorzaakt een rouwproces. Niets meer en niets minder. De verwerking daarvan dient op zorgzame wijze vorm te worden gegeven om de gevolgen voor de judoka zoveel als mogelijk te beperken. En dat is dus óók een taak van de Sensei. Geen Sensei mag ooit afscheid nemen van een "verhinderde judoka" door een handdruk met de woorden: "Het ga je goed verder! Jammer dat het zo moet aflopen." Want dat moet immers niet. Daar heeft de Sensei zelf de hand in.

Ons judo dicteert de zorg voor de partner. Niet alleen op de mat, maar ook erbuiten. En die zorg spitst zich dus ook toe op het bieden van "een alternatief pad" wanneer het pad dat over de tatami loopt niet meer toegankelijk is.

Hier wordt in Nederland véél maar dan ook véél te weinig aandacht aan geschonken. Ook een "verhinderde judoka" is en blijft een judoka totdat hij niet meer op de wereld is. Of hij nou op de tatami staat of niet.

De Japanse Judo Implosie

Nooit eerder was de oogst aan medailles zó dramatisch laag op de Olympische Spelen voor Japan's elite-jūdōka als dit keer in London. De Jappaners vertrokken huiswaarts met "slechts" 7 jūdō medailles, waarvan 1 goud, 3 zilver en 3 brons. Nu zou dat voor Nederland reden tot acuut feestvieren geweest zijn, voor de Japanners ligt het éven anders.

En om dat goed te begrijpen is het nodig even terug te duiken in de historie. Van 1964 tot 2008 won men maar liefst 35 gouden medailles in jūdō op Olympische Spelen! De Japanse suprematie in het internationaal jūdō was altijd spreekwoordelijk. Eigenlijk dreunde de eerste grote klap op de Japanse natie al tijdens de Olympische Spelen in 1964 toen Anton Geesink de gouden medaille pakte. Maar ná het tijdperk Ruska (Olympische Spelen 1972) kreeg men tóch weer grip op de internationale jūdō resultaten.

Nú, nadat de eerste rookwolken zijn opgetrokken, heerst Paniek met een grote P in de Japanse jūdō wereld. Men heeft het gevoel gefaald te hebben, en zoekt met verbijstering naar oorzaken.

En daarbij is Japan niet anders dan andere sportnaties: het éérst wordt gekeken naar "De Coach". Nét zoals bij een nederlaag van het Nederlands Elftal het éérst naar de bondscoach wordt gekeken. En men is niet echt zachtzinnig over die Japanse jūdō coach Shinichi Shinohara. Hij wordt al snel neergezet als de grootste reden voor het Japanse jūdō debacle. Vraag is of dat wel zo eerlijk is.

De coach zélf heeft zijn oorzaak overigens al gevonden: "Het is mijn verantwoordelijkheid. Technisch waren we goed, maar mentaal en qua kracht waren we zwak" zo sprak Shinohara, die zélf in Sydney 12 jaar geleden nog de zilveren plak pakte. En we weten wel wat dát betekent, als een Japanner zegt "het is mijn verantwoordelijkheid". Het zou mij niets verbazen als Shinichi Shinohara zou terugtreden uit zijn functie als coach na thuiskomst in Japan.

Op dit soort top evenementen speelt de mentale druk een Hoofdrol. En de druk op de Japanse Elite jūdōka is fenomenaal hoog. Dat is werkelijk ongekend, en we kunnen er gerust van uitgaan, dat geen enkele Nederlandse sport ooit die druk zó heeft opgelegd gekregen! Zo stelde direct vóór het vertrek naar London Japan’s chef de mission Haruki Uemura, president van de All-Japan Judo Federation nog: "In jūdō is alléén goud voldoende". Doch nimmer zou de oogst in gouden medailles zo láág uitpakken als in London, misschien wel juist vanwege die torenhoge, onmenselijk hoge, prestatie druk.

De Kyodo Nieuws kwam eigenlijk met de méést dramatische analyse waarbij men de grote wijzigingen in het jūdō als geheel als oorzaak naar voren schoof: "Jūdō is niet langer 'de zachte weg' maar de weg van 'kracht maakt macht' " zo zegt Kyodo. Diegenen die dit blog een beetje volgen weten inmiddels dat die analyse exact op één lijn ligt met wat ik er van vindt.

Internationaal wedstrijd jūdō heeft zich immers ontwikkeld. Dat is een automatisch werkend mechanisme dat gekoppeld is aan de IJF spelregel machine. Goud win je immers door binnen het kader van de spelregels het beste te zijn. En als die spelregels veranderen, moet dus ook "je jūdō" méé veranderen. Gebeurt dat niet, dan ben je sub-optimaal bezig op zijn best, en op zijn slechts wordt je gedecimeerd als jūdōploeg. En dat is precies wat nu is gebeurd bij Japan in London.

De Japanners zijn simpelweg binnen het kader van de spelregels uit positie gemanoevreerd. Hun jūdō is gebaseerd op een "personal space" voor de jūdōka, met van dáár uit het maken van sublieme technieken. Met een zekere afstand dus. Dat is door Westerse en Russische jūdōka onmogelijk gemaakt met een vorm van kracht jūdō waarbij men zeer diep in die "personal space" kwam en vervolgens met grote kracht van dichtbij een techniek toepaste. De Japanners hadden daar simpelweg geen antwoord op en kwamen ook qua kracht duidelijk tekort.

En dit maakt de implosie van het Japanse jūdō compleet, want men zal óf fors moeten veranderen in techniek, tactiek en kracht, óf ook in de toekomst genoegen moeten nemen met minder medailles op het internationaal vlak. De éérste optie ligt het méést voor de hand, en dat zal pijn doen. Want de Japanners zullen dan het écht goede jūdō moeten gaan inruilen voor hetzelfde shido-reken-trek-ruk-en-duw-werk van de andere naties.

De vraag is, of men die stap moet maken. De hoop is, dat de Japanners tijdig zullen inzien dat het jūdō spelletje dat de IJF uit de hoed heeft getoverd iets gehéél anders is dan hun eigen jūdō. En dat men misschien zich beter kan concentreren op het eigen jūdō dan op het spelletje dat de IJF er van heeft "gefrankensteiniseerd".

Japan: een zwakke judo natie.

(c) Ben van der Eng

Flauwekul natuurlijk! Iedere jūdōka wéét, dat Japan de sterkste jūdō natie ter wereld is. Niettemin slaagt men er niet goed in dit duidelijk te maken door overmacht te tonen op de Olympische Spelen.
De medaillespiegel zegt voldoende: van de 40 medailles die tot en met gisteren in het jūdō vielen te verdelen, behaalde men er 'slechts' 6. Oftewel: 15 procent. Maar liefst 85 procent van de medailles ging aan Japan voorbij. Ook als je kijkt naar het gewogen gemiddelde komt men niet verder dan de derde plaats. Nogmaals: tot en met gisteren. Hoe onwaarschijnlijk is dat?

Misschien zegt het wel méér over het jūdō van vandaag de dag, dan het zegt over Japan. Denk er eens wat dieper over na. Iedereen zal je kunnen vertellen dat je voor de jūdō-technische hoogstandjes in Japan moet zijn. Sensei als Daigo en Awazu zijn dáár actief. Het Kodokan is hét Center of Excellence in het jūdō. Iedere jūdōka wil in zijn leven dolgraag een keer naar de Kodokan. Wie wil er ééns in zijn leven naar de dojo van (om maar eens iemand te noemen) Willeboordse?

Zoals gezegd moet de sleutel gezocht worden in het jūdō van vandaag de dag. Het hele wedstrijd jūdō is gebaseerd op een zware krachtsinspanning gekoppeld aan rekenen en strategie en heeft nog maar bitter weinig te maken met het jūdō dat de Japanners kennen. Onze jūdōka kunnen op TV gevolgd worden terwijl zij extreem zware trainingen in de sportschool doormaken, aan de apparaten en gewichten trainen. In diezelfde tijd staat de Japanse jūdōka in de dojo en werkt aan zijn technieken. En die kan hij of zij vervolgens in de wedstrijd nauwelijks toepassen, omdat de krachtpatsers uit het Westen hem zodanig blokkeren dat er nauwelijks te jūdōën valt!

En die Japanse jūdōka heeft helemaal niet dóór dat ondertussen de Val van de Shido voor hem wijd open gezet wordt. De Westerse jūdōka schopt ééns in de zoveel seconden tegen een been van de Japanner (niet dat daar ooit enige techniek uit volgt!) om zogenaamd "actief"  te blijven, terwijl ondertussen niets gebeurd en men geduldig afwacht totdat de scheidsrechter een shido aan de Japanner uitdeelt wegens "inactiviteit". De Japanner schopt immers niet terug! Dat de "inactiviteit" komt doordat de Japanner met grote kracht van het jūdōën wordt afgehouden doet kennelijk niets terzake. Misschien zouden de Japanners eens moeten leren óók ééns in de zoveel seconden de andere partij een flinke trap tegen het scheenbeen te verkopen bij bewijze van "activiteit".

En zó rekent en trickst de Westerse jūdōka zich door de partij. Al kracht inzettend, hangend, kont naar achteren en trekkend als een wildebeest, zo lang mogelijk voorkómend dat de tegenpartij kan vastpakken door handen weg te slaan (zonodig zelfs door bijten, getuige Mart Smeets gisteren in gesprek met Edith Bosch) en de tegenstander tegen de benen aan trappend. Met zo klein mogelijke technieken en zo min mogelijk aanval. Ja, laten we dát jūdō gaan belonen met Goud !!

Is het een wonder, dat de Japanners die een zó andere cultuur in het jūdō kennen, hier niet mee overweg kunnen? Sterker nog, moet je het zelfs wel willen?

Kijk eens in onze Spiegel, en vraag je eens af: is die medaille het écht waard om ons hele prachtige jūdō aan op te offeren? Nee toch. Laten wij wederom leren van de Japanners. Terug naar écht jūdō!

Jūdō: niet Werpen maar Verwerpelijk !

"Oh, dat weet ik niet hoor. Dáár houdt ik mij niet mee bezig!" sprak gisteravond Elisabeth Willeboordse in een TV interview met Mart Smeets, toen deze haar vroeg of zij wel had gezien dat haar tegenstandster na toepassing van een verwurging "nog een half uur zo had gelegen". Het is precies die uitspraak die tekent voor het verschil tussen jūdō zoals het door Kano Jigoro Shihan ontworpen is, en de sport die het tegenwoordig is.


Want vergis je niet: jūdō bestaat niet meer. Jūdō is een keiharde zakelijke sport geworden, waarbij het niemand ene donder interesseert wat er met de tegenstander gebeurt. Het "partnerschap" in jūdō is ingeruild voor de ongeremde zucht naar medailles en een plek op het ereschavot. Dat heeft allemaal helemaal niets meer met jūdō te maken natuurlijk.


Wat we tegenwoordig zien op TV bij de Olympische Spelen in London zijn géén jūdōka, het zijn sporters. Topsporters wel te verstaan. Hun "jūdō" kuch kuch lijkt niet alléén in niks meer op het traditionele clubhuis jūdō waar het nog om de belangen van iedereen ging, het lijkt helemáál nergens meer op!


Willeboordse noemt het "klein jūdō" in tegenstelling tot "groot jūdō". Het kleine jūdō is dan het jūdō van de kleine techniekjes, kleine puntjes scoren. Géén grote aanvallen plaatsen, want dan maak je jezelf kwetsbaar. NOS commentator Ruben Houkes ging zelfs zovér, dat hij Willeboordse in zijn commentaar adviseerde "de tegenstander een shido aan te smeren". Lekker. Fijne vent. Die heeft goed begrepen wat jūdō moet zijn. NOT.


Bovendien: het werkt voor geen meter, die aanpak. Dat zie je aan de Nederlandse jūdō resultaten. Al dat strategische gedenk in zo'n partij, dat gehang en afgewacht, dat shido-stratego: het leidt allemaal slechts tot 1 ding: verlies. Kijk eens naar de partij in de klasse dames tot 63kg. tussen de Japanse Yoshie Ueno en de Koreaanse Joung da-Woon! Wát een verfrissend jūdō van de Koreaanse! Onbevangen ertegenaan. Niks stapje achteruit en rekenen tegen de Japanse favoriet! Hoppa, jūdōën met die handel! En zo kon het maar zo gebeuren dat de hevig onder de indruk zijnde Ueno daar een stevig pak slaag kreeg en uiteindelijk zelfs de partij verloor. 


Alles bij elkaar nemend, is modern wedstrijd jūdō een strategische sport geworden. Waar je met kleine technieken zo af en toe probeert te voorkómen dat je zélf een shido krijgt, en door de tegenstander strategisch te beletten tot jūdō te komen probeert die tegenstander een shido aan te smeren. Voor de rest interesseert die tegenstander je geen barst en die laat je dan ook gerust voor oud vuil op de mat liggen als je partij erop zit.


Nee, dát heeft geen donder meer te maken met jūdō. Dáár lijkt Kano Jigoro Shihan een betekenisvolle denkfout gemaakt te hebben toen hij het jūdō de Olympische Route opduwde. Hij verkwanselde daarmee zijn eigen educatieve concept in ruil voor een bredere wereldwijde acceptatie en beoefening van het jūdō, kennelijk in de veronderstelling dat het jūdō wel sterk genoeg zou zijn om "op het rechte pad" te blijven. 

Helaas. Het is anders uitgepakt.

Dat kán niet !!

 Ik hoor mijzelf het nóg zeggen. Tijdens één van de eerste kata instructies maakte ik kennis met uki-otoshi. Dat was een keiharde klap tegen de realiteit van mijn jūdō kennis-nivo. En als je geïnteresseerd bent in hoe hard die klap precies aankwam, stel je dan eens voor dat je vanaf je 6e jaar aan jūdō doet, en dan ergens op je 16e als 1e kyu het idee hebt dat je dan nog wel die 1e dan niet hebt, maar eigenlijk al láng had moeten hebben. En dat je je dan inééns realiseert dat je er geen barst van kunt, en tot dan niet alleen helemaal niets van begrepen hebt en eigenlijk een witte band hoort om te hebben. Zó voelde het ongeveer.

Sensei deed de worp vóór met een partner, en ik wist ZEKER dat Sensei's uke "meesprong". Dat kón niet. Die worp kón niet! Allemaal kata-flauwekul en mééspringerij! Dat was het! Waarom leerde Sensei ons die mééspring-onzin? Ik was er zelfs een moment boos over.

Sensei zag dat, en ik zag het bekende lachje op zijn gezicht verschijnen. Meestal een teken dat ik er héél erg vreselijk naast zat met mijn als vanouds weer véél te grote mond, en daar vermoedelijk héél snel daarna zou achterkomen! En ja hoor. Sensei maakte een handgebaar naar mij, en dat betekende zoveel als: "kom eens hier jochie". Vervolgens mocht ik uke zijn bij zijn uki-otoshi. En mán wat knalde ik tegen de tatami! Op dát moment ging er zóveel door mij heen, dat ik bijna een complete black out kreeg. Dát, Dáár, was Het Moment voor mij. Het moment dat mij vertelde dat ik aan de Poort stond van het jūdō. Dat al die jaren van training niets meer waren geweest dan een dikke voorbereiding, zodat ik kon gaan léren. Noem het een Openbaring. Wat je wilt. Maar voor mij was het inééns duidelijk waar ik stond.

Vele weken, maanden, van harde training volgden. Ná de lessen wanneer Sensei één van de dojo's voor mij nog een uurtje open hield, zodat wij nog extra konden trainen. Steeds maar weer sleutelen op die uki-otoshi (dat was natuurlijk niet de enige techniek die we deden). Tot het moment daar was dat ineens ik begreep waar de sleutel zat. Hoe je kuzushi precies volgde in de "overstapping" van de partner. Dat je het "duwen" van uke tegen hem gebruikt door zijn eigen balansverstoring steeds groter te maken. Géén grotere vreugde dan de eerste keer een echt geslaagde worp, een uki-otoshi zoals het bedoeld was. Is dát niet jūdō in optima forma? Méégeven, om te overwinnen? Sindsdien is er voor mij altijd maar één echt antwoord als iemand mij vraagt naar het nivo van zijn jūdō:

"OK. Laat mij maar eens je uki-otoshi zien".

Spelvormen

Spelvormen in judo

Ik geef toe, de titel van deze post is een beetje misleidend.  Ik ga hier namelijk nu niet de nieuwste spelvormen in judo bespreken. Maar wél iets anders dat ermee te maken heeft.

Steeds méér constateer ik, dat in het club judo de dingen "leuk" moeten zijn. Van alles en nog wat wordt uit de kast getrokken om de jeugd te blijven boeien en te zorgen dat men zich in de dojo vooral vermaakt.

Judo is echter géén entertainment! Het heeft een duidelijk curriculum. Er moeten dingen geleerd worden. Dát is de basis van onze dojo: oefenen en leren.

Nu kan dit natuurlijk heel goed bereikt worden via spelvormen. En het is super als men zich daarbij vermaakt, lees: plezier heeft.

Maar zodra het entertainment karakter een hoofdrol gaat spelen, en de inhoud van het judo curriculum op de tocht komt te staan doen we onze leerlingen tekort en nemen we ons judo niet langer serieus!

Een voorbeeld daarvan kan gevonden worden in het feit dat veel clubs tegenwoordig nog slechts geringe aandacht schenken aan ukemi. En dan druk ik mijzelf zeer voorzichtig uit. Tja, je kunt je tijd slechts éénmaal benutten natuurlijk. Maar als je ukemi inlevert voor spelvariaties.... waar ben je dan mee bezig?

Judo is véél, maar het is ook een hele hoop NIET. Wij zullen eens moeten accepteren, dat judo vooral niet voor iederéén is. En we moeten niet ons judo zodanig veranderen dat het voor iedereen wordt, maar ondertussen geen judo meer is.

Het zit hem allemaal in de balans der dingen. Wij zouden onze leerlingen Kuzushi moeten bijbrengen in het judo, en niet de balans in ons hedendaagse judo zelf verstoren!

Welkom!

Yata no Kagami

De heilige spiegel

Yata no Kagami staat voor "de heilige spiegel" en is één van de drie Keizerlijke Regalia van Japan. Deze drie  Regalia vertegenwoordigen de deugden Welwillendheid, Moed en Wijsheid.
Kano Jigoro Shihan heeft deze achtzijdige spiegel gekozen als symbool voor het Kodokan Judo. Dit blog beoogt de judoka een spiegel voor te houden, en dus leek dit een passende blogtitel.

Wat valt er te spiegelen?

Judo is een "Do", oftewel een Weg. Niet de klinkerweg voor de deur van de dojo, maar de Weg die je Levenspad heet. Judo geeft een manier om je levenspad te volgen, zou je kunnen zeggen. De bedoeling is, om je een steeds beter mens te maken, zodat je méér kunt betekenen voor de mensen om je heen, en uiteindelijk dus ook voor de hele maatschappij.

Het pad van Judo is niet altijd makkelijk. Zelfreflectie is nodig om vooruit te komen. Nadenken over wat je aan het doen bent. Of je nog wel "goed zit" of iets moet veranderen.

Daar wil dit Blog je bij helpen.